Inleiding



Hoe zit het met de duurzame bereikbaarheid van de steden in Nederland? Dat was de vraag waarop Sweco een antwoord zocht. Daarom onderzochten we de bereikbaarheid met de fiets, auto en openbaar vervoer van de vijftien grootste steden van Nederland. Met de onderzoeksresultaten kunnen steden beter bepalen welke instrumenten zij het beste kunnen inzetten om bereikbaarheid en duurzaamheid te verbeteren.


De algemene conclusies staan beschreven in het gelijknamige artikel op sweco.nl en in het in november 2019 verschenen online magazine over mobiliteit. De bevindingen per stad tref je aan in deze white paper.


We onderzochten de top 15 van de Nederlandse steden. De steden zijn:

1. Amsterdam


2. Rotterdam


3. Den Haag


4. Utrecht


5. Groningen

6. Almere


7. Nijmegen


8. Tilburg


9. Haarlem


10. Eindhoven

11. Breda


12. Apeldoorn


13. Enschede


14. Arnhem


15. Amersfoort

Het onderzoek

Bereikbaarheid en economische bedrijvigheid zijn vaak nauw met elkaar verbonden. Een stad kan economisch pas echt floreren als de bewoners werkplek en woning goed kunnen bereiken. Daarom kozen we ervoor om dat het zwaartepunt van ons onderzoek te maken. Het onderzoek richtte zich op het woon-werkverkeer in de avondspits, de verplaatsing van werkplek naar woning om 17:00 uur. Omdat veel mensen een reistijd van een half uur acceptabel vinden, namen we dat als uitgangspunt.


We kunnen verschillende vervoerskeuzes maken voor woon-werkverkeer. Over het algemeen maken mensen gebruik van fiets, auto of openbaar vervoer om op hun plaats van bestemming te komen. Voor deze vervoersmiddelen (modaliteiten) onderzochten we hoe ze per stad scoren ten opzichte van elkaar, dus hoe ver kun je komen in een half uur met de fiets, de auto en het openbaar vervoer.


Om de modaliteiten goed met elkaar te kunnen vergelijken, namen we de fiets als uitgangspunt omdat je met de fiets de meeste plekken in een stad kunt bereiken. De maximale afstand die je met de fiets in een half uur kunt afleggen in een stad bleek 9 kilometer te zijn. Op de kaarten voor fiets en openbaar vervoer tekenden we per stad om de centrale stations een cirkel met een diameter van 9 kilometer. Op de kaarten voor de auto was dat een cirkel met een diameter van 25 kilometer. Op de cirkel projecteerden we de oppervlaktes per modaliteit, de isochronen. De isochronen hebben grillige lijnen omdat niet alle locaties in een stad even makkelijk bereikbaar zijn.


Vervolgens berekenden we per stad en per modaliteit een score (een percentage) die gebaseerd is op de verhouding tussen het aantal inwoners dat zich binnen een straal van 9 kilometer van het centraal station bevindt en het aantal inwoners dat vanuit het centrum met fiets, auto en openbaar vervoer te bereiken is. Kunnen binnen de straal van 9 kilometer met een bepaalde modaliteit alle inwoners bereikt worden, dan is de score 100%. Zo is per modaliteit van iedere stad te bepalen hoe deze scoort ten opzichte van andere steden. Onze experts hebben per stad en per modaliteit de onderzoeksresultaten geïnterpreteerd en van commentaar voorzien. De volledige beschrijving per stad is in dit rapport opgenomen.

NB In het onderzoek wordt gebruik gemaakt van isochronen per modaliteit. Omdat deze isochronen op basis van open data zijn samengesteld is het mogelijk dat de resultaten afwijken van de werkelijke situatie. Mocht dit het geval zijn, dan bieden wij hier op voorhand onze excuses voor aan en komen we hierover graag met u in contact zodat we de analyse verder kunnen verbeteren.